Książki o zapachu – co warto przeczytać i wiedzieć o zapachach? Poniżej moja subiektywna selekcja publikacji o zapachach naturalnych od aromaterapii przez olejki eteryczne po perfumy.

Część z tych książek towarzyszy mi od lat i regualarnie z nich korzystam, a część… napisałam sama. Są to książki, których nie było i których samej mi brakowało, kiedy zaczynałam moją podróż po świecie zapachu.

Najlepsze książki o olejkach eterycznych i aromaterapii

Zacznijmy po kolei – do świata zapachu trafiłam, bo chciałam dowiedzieć się jak najwięcej o terapeutycznych właściwościach olejków eterycznych i aromaterapii.

Na początku nie bardzo wiedziałam, od czego zacząć. Z pomocą przyszła mi książka Valerie Ann Worwood „The Complete Book of Essential Oils and Aromatherapy”. Przystępnie napisana, obszerna, zawierająca praktyczne wskazówki i receptury. Doskonała dla początkujących.

Potem nauczyłam się korzystać z „Essential Oils Safety: A Guide for Health Care Professionals” napisanej przez dr. chemii, Rodney’a Younga, i najsłynniejszego eksperta w dziedzinie bezpieczeństwa olejków eterycznych, Roberta Tisseranda.

Polecam w wersji elektronicznej – to jest bardzo obszerna książka i zawiera ogrom informacji. Korzystałam z niej latami codziennie. To taka wręcz baza danych o bezpiecznym stosowaniu olejków. Nie znajdziesz w niej natomiast wskazówek terapeutycznych.

Cenię również takie publikacje jak:

• Baser, K. H. C., & Buchbauer, G. (2009). Handbook of Essential Oils: Science, Technology, and Applications. CRC Press. (technologia olejków);
• Baudoux, D. (2020). Contemporary French aromatherapy: A pharmacological and therapeutic guide to 100 essential oils. Jessica Kingsley Publishers. (francuskie spojrzenie na aromaterapię; ciekawa lektura dla porównania z aromaterapią angielską);
• Buckle, J. (2015). Clinical aromatherapy: Essential oils in healthcare (Third edition). Elsevier. (studia przypadków, praktyczne wskazówki kliniczne);
• Conrad, P. (2019). Women’s health aromatherapy: A clinically evidence-based guide for nurses, midwives, doulas, and therapists. Jessica Kingsley Publishers. (aromaterapia kobiet);
• Góra, J., Lis, A., Kurowska, A., Janus, A., Wołoszyn, A., Gibka, J., & Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. (2019). Najcenniejsze olejki eteryczne. Cz. 1. Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. (sporo informacji o chemii olejków);
• Holmes, P. (2016). Aromatica: A clinical guide to essential oil therapeutics. Singing Dragon (praktyczne wskazówki, w tym połączenia/mieszanki olejków);
• Rhind, J. (2012). Essential Oils. A Handbook for Aromatherapy Practice. Singing Dragon.

Last but not least, na tej liście nie może oczywiście zabraknąć książki „Mieszanki olejków eterycznych do aromaterapii. Ponad 200 przepisów”, którą napisałam wspólnie z farmaceutą Aleksandrem K. Smakoszem.

Książka ta łączy podejście evidence-based z wielowiekową tradycją i współczesną praktyką. Poza historią, aspektami prawnymi użytkowania olejków i technologią wytwarzania ich mieszanek zawiera informacje o najważniejszych olejkach stosowanych w aromaterapii i ich właściwościach, receptury oraz obszerny wykaz źródeł. Jest też wyjątkowo pięknie wydana.

Książka dostępna jest na stronie Wydawnictwa Pharmacopola. Masz dalej apetyt na wiedzę – zobacz obszerną bibliografię w „Mieszankach”!

Najlepsze książki o zapachu, perfumiarstwie i perfumach

Podstawowe przykazanie perfumiarstwa brzmi: „Poznaj swoje surowce” i od poznania surowców należy zacząć naukę tej sztuki. Absolutnie nieodzowną pozycją w tej dziedzinie jest „Perfume and Flavor Materials of Natural Origin” Steffena Arctandera.

To kopalnia wiedzy o pozyskiwaniu surowców aromatycznych i ich zastosowaniu w perfumiarstwie. Czyli jakie mają one niuanse zapachowe, z czym warto je łączyć i w jakiego typu kompozycjach.

Sam autor to bardzo ciekawa postać.  Wspominam o tym w mojej własnej książce „Historia klasyfikacji zapachów”, która jest przeglądem tego, jak ludzie postrzegali zapachy od czasów starożytnych po współczesne.

Dowiesz się z niej m.in., co o zapachach pisali Arystoteles, Platon, Teofrast czy Linneusz. Kiedy o zapachach zaczęli pisać pierwsi perfumiarze, jak terminologia muzyczna zawędrowała do perfumerii i jak czytać opisy perfum.

Publikacji towarzyszy Koło Zapachów Naturalnych i Piramida Zapachów Naturalnych, które grupują zapachy wg podobieństwa (rodzin olfaktorycznych) i lotności, co jest podstawową wiedzą potrzebną do tworzenia kompozycji zapachowych, zwłaszcza perfum naturalnych, a także komunikacji z użytkownikami perfum.

Jeśli interesują Cię hydrolaty, ich właściwości i zastosowania w naturalnej pielęgnacji, zobacz e-book „Hydrolaty. Sztuka destylacji”, którego jestem współautorką.

Masz niedostyt? Od 2019 r. stworzyłam ponad 120  publikacji poświęconych aromaterapii, olejkom eterycznym, hydrolatom, naturalnym kosmetykom, w tym perfumom, i aromaturystyce. Większość z nich dostępna jest nieodpłatnie w wersji elektronicznej. Znajdziesz je w zakładce „Wszystkie publikacje”.

A jak dzisiaj wygląda życie i praca perfumiarza? Warto podpatrzeć u jednego z najsłynniejszych przedstawicieli tego zawodu. Jean-Claude Ellena urodził się w stolicy perfumiarstwa – Grasse i tworzy zapachy dla najsłynniejszych marek świata jak Hermès, Cartier czy Bulgari. Wśród jego książek warto wymienić „Perfume: The Alchemy of Scent” czy „The Diary of a Nose: A Year in the Life of a Parfumeur”.

Wracając do perfum naturalnych – urocza książeczka na ich temat to „Scents & sensibilities: Creating solid perfumes for well-being”. To pierwsza książka Mandy Aftel o perfumach i moim zdaniem… najlepsza, bo najpraktyczniejsza.

Autorka w zwięzły, przystępny i przyjemny sposób omawia w niej perfumy w formie stałej (w mojej nomenklaturze: woskowe) i ich składniki aromatyczne oraz podaje własne receptury na te maleńkie dzieła sztuki.

Doskonała lektura na początek przygody z zapachami naturalnymi i dla osób, które chcą tworzyć z użyciem innego medium niż alkohol.

„Perfumy naturalne: jak je zrobić w domu” – pierwszy polski podręcznik perfumiarstwa (naturalnego)

Wiele książek na rynku to tylko katalogi produktów i ich recenzje albo wyliczanki roślin aromatycznych i surowców bez głębszej myśli i wartości. Niektóre traktują perfumiarstwo tylko jak chemię, inne jak tajemną dziedzinę nie do opanowania przez zwykłych śmiertelników, a część spogląda tylko w przeszłość

A gdyby tak to zmienić? Gdyby usystematyzować to, co wiemy o perfumach, potraktować perfumiarstwo jako samodzielną dziedzinę wiedzy, obalić mity i rozwiać tajemnice? I znów, napisałam książkę, której nie było.

Czym są perfumy? Czy to tylko szklane flakony z atomizerem, zawierające roztwór pachnących substancji w alkoholu? A może także perfumy olejowe i kadzidła? Od jak dawna ludzie używają perfum i czy to słowo na pewno wzięło się z łacińskiego „per fumum”, przez dym?

Czy składniki naturalne są bezpieczne, a syntetyczne toksyczne? Dlaczego perfumy na rynku ciągle poddawane są reformulacji? Dlaczego warto tworzyć własne perfumy i czy jest to tak trudne, jak chciałyby nam to wmówić niektóre przedstawicielki i przedstawiciele branży?

O tym wszystkim przeczytasz w mojej książce „Perfumy naturalne i jak je zrobić we własnym domu?”. Jest to pierwszy polski podręcznik do perfumiarstwa naturalnego (ale tak naprawdę daje solidne podstawy nawet wtedy, gdy używasz składników syntetycznych).

To kwintesencja mojej latami zdobywanej wiedzy i doświadczeń. Wyjątkowa książka nie tylko w skali naszego kraju. Dostępna na stronie Wydawnictwa Pharmacopola.

Fragment książki i pełne recenzje przeczytasz w nr 2/2026 Pharmacopoli.

Na końcu książki czeka obszerna bibliografia
zawierająca publikacje o perfumach, zapachu,
substancjach aromatycznych.